Boyun ağrısı çoğu zaman kas kaynaklıdır. Kola yayılan ağrı ve karıncalanma ise sinir sıkışmasını düşündürebilir; ne zaman muayene gerektiğini anlatıyoruz.
Boyun ağrısı özellikle masa başında çalışanlarda ve uzun süre telefon ekranına bakanlarda sık görülür. Çoğu zaman kas gerginliğine bağlıdır ve birkaç günde ya da haftada geçer. Ağrı omuza, kola ya da ele yayılıyorsa boyundaki sinirlerin etkilenmesi söz konusu olabilir. Bu yazıda ikisini nasıl ayırt edeceğinizi ve ne zaman muayene gerektiğini anlatıyoruz.
Boyun ağrısı neden olur?
En sık nedenler uygunsuz uyku pozisyonu (boynun kilitlenmesi), masa başında kötü duruş, uzun süre sabit pozisyonda kalma ve kaza ya da ani hareketlerde oluşan yaralanmalardır (ani sarsılma). Bir sinirin sıkışması da ağrı yapabilir. Daha uzun vadede boyun omurlarında ve disklerinde yaşa bağlı kireçlenme ortaya çıkabilir.
Kola yayılan ağrı ne anlama gelir?
Boyun omurgasından çıkan sinirler kola giden yolu oluşturur. Bir disk fıtığı ya da kireçlenmeye bağlı kemik çıkıntısı bu sinirlerden birine baskı yaparsa ağrı boyundan omuza, kola ve bazen parmaklara yayılır. Sıkışan sinire göre parmaklarda karıncalanma, uyuşma ya da elde güçsüzlük eklenebilir. Bu tabloya boyun fıtığında sinir kökü sıkışması denir. Kolun ısısının düşük hissedilmesi ve karıncalanma gibi belirtiler daha ciddi bir nedeni de düşündürebileceği için muayene için uyarıcıdır.
Evde neler yapılabilir?
- Hareketsiz kalmak yerine boynu ağrıyı çok artırmadan hafifçe hareket ettirmek genellikle daha yararlıdır.
- Sıcak veya soğuk uygulama rahatlatabilir.
- Alçak ve sert bir yastık kullanmak, yüzüstü yatmamak, yatakta boynu bükük bırakmamak önerilir.
- Hekimin veya eczacının önerdiği ağrı kesiciler kısa süre kullanılabilir.
- Boynu serbestçe çeviremediğiniz dönemde araba kullanmaktan kaçının.
Hangi durumda muayene gerekir?
- Ağrı birkaç hafta içinde belirgin şekilde düzelmiyorsa
- Ağrı kesicilere yanıt vermiyorsa
- Kolda ya da elde karıncalanma, uyuşma veya güçsüzlük varsa
- Kolda soğukluk hissi veya belirgin renk değişikliği varsa
- Kaza veya düşme sonrası başlamışsa
Kollarda ya da bacaklarda ani güçsüzlük, yürümede bozulma, dengesizlik, ellerde beceri kaybı (düğme iliklemede zorlanma gibi), idrar ya da gaita kontrolünde sorun ya da şiddetli ani başlayan baş ağrısı eşlik ediyorsa en yakın acile başvurun.
Boyun ağrısı ve kola yayılan ağrı: nasıl tanı konur?
Muayenede boyun hareketleri, kol ve el kuvveti, duyu ve refleksler değerlendirilir. Gerektiğinde boyun röntgeni, MR ya da başka tetkikler istenir. Bu tetkikler, ağrının kas kaynaklı mı, disk ya da kemik kaynaklı mı olduğunu ve sinire ya da omuriliğe baskı olup olmadığını gösterir.
Boyun ağrısı ve kola yayılan ağrı: tedavi seçenekleri
Sinir sıkışması olsa bile birçok hastada ilk yaklaşım ameliyatsızdır: ilaç, fizyoterapi ve egzersiz, gerekirse görüntüleme eşliğinde enjeksiyon. Ameliyat; ilerleyen güçsüzlük, omurilik baskısı bulguları ya da uygun tedaviye rağmen süren ağrı gibi durumlarda düşünülür. Boyun fıtığı ameliyatının tedavi sayfamızdaki mikrocerrahi seçeneği hakkında bilgi alabilir, kararı muayene sonrası birlikte verebilirsiniz.
Boyun ağrısını azaltmak için
- Ekranı göz hizasına getirin, başınızı öne eğerek uzun süre çalışmayın.
- Sabit pozisyonda kaldığınız sürelerde düzenli aralar verin.
- Telefonu boyun ile omuz arasına sıkıştırarak konuşmayın.
- Düzenli, hafif tempolu hareket alışkanlığı edinin.
Boyun ağrısı ve kola yayılan ağrı: sık sorulan sorular
Boyun ağrısı ile baş ağrısı arasında ilişki var mı? Boyun kaslarındaki gerginlik ense ve başın arkasında ağrı yapabilir. Ancak ani başlayan şiddetli baş ağrısı ya da boyun sertliği ile ateş birlikteliği farklı bir durumdur ve acil değerlendirme gerektirir.
Boyun çıtırdaması tehlikeli midir? Ağrısız çıtırdama çoğu zaman önemsizdir. Ağrı, uyuşma ya da hareket kısıtlılığı eşlik ediyorsa muayene edilmesi uygun olur.
Boyun fıtığı mutlaka ameliyat mı gerektirir? Hayır. Kola yayılan ağrılı fıtıkların birçoğu ameliyatsız tedavilere yanıt verebilir. Ameliyat, ilerleyen kuvvet kaybı, omurilik basısı bulguları veya uygun tedaviye rağmen süren ağrıda düşünülür.
Kola yayılan ağrı her zaman boyundan mı kaynaklanır?
Hayır. Omuz eklemi, dirsekteki sinir ya da bilekteki sinir sıkışmaları da kola ağrı ve uyuşukluk yapabilir. Örneğin baş, işaret ve orta parmakta gece artan uyuşukluk, çoğu zaman bilekteki karpal tünel sendromunu düşündürür. Ağrının tarifi ve muayene bulguları bu ayrımda yol göstericidir; ayrıntıları "El uyuşması" yazımızda bulabilirsiniz. Göğüste baskı ve nefes darlığı eşlik eden sol kol ağrısı ise kalp kaynaklı olabileceğinden acil değerlendirme gerektirir.
Uyku ve günlük yaşamda boyun koruma
Boynu doğal eğriliğinde tutan, çok yüksek olmayan bir yastık seçmek; sırtüstü ya da yan yatarken boynun aşırı bükülmemesini sağlamak; uzun araç yolculuklarında baş desteğini doğru ayarlamak boyun yükünü azaltır. Ekran başında çalışıyorsanız her 30-60 dakikada bir omuzlarınızı gevşetip boynunuzu yavaşça hareket ettirmek iyi bir alışkanlıktır.
Şikâyetleriniz için doğru zamanda başvurmak, olası bir sinir sıkışmasının erken değerlendirilmesini sağlar.
Bunun yanında ağrı günlüğü tutmak da muayenede size yardımcı olur: ağrının ne zaman başladığını, hangi hareketle arttığını ve hangi parmaklarınızda uyuşma olduğunu not etmeniz hekimin işini kolaylaştırır.
Boyun ağrısı ve kola yayılan ağrı: ne zaman başvurmalı?
Ağrınız haftalardır sürüyorsa ya da kolunuza yayılıyorsa muayene randevusu için 0501 321 12 13 numaralı telefonu arayabilirsiniz. Acil belirtilerde randevu beklemeyin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tanı ve tedavi yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı için muayene gerekir.