Dirsekte ulnar sinirin sıkıştığı kübital tünel sendromunda, sinirin serbestleştirilmesi ya da öne alınması amacıyla yapılan ameliyattır.
Kübital tünel cerrahisi nedir?
Dirseğin iç yanında, kemik çıkıntının arkasında ulnar sinir (dirsekteki “çarpma siniri”) dar bir oluktan geçer; bu geçide kübital tünel denir. Dirseğin sürekli bükülmesi, dirsek üstüne yaslanma, eski kırık ya da kireçlenme bu sinire baskı yapabilir. Bu durum serçe ve yüzük parmakta uyuşma ve karıncalanma, elde güçsüzlük, dirsekte ağrı ve el becerisinde azalma yapar; buna kübital tünel sendromu denir.
Cerrahi, sinirdeki baskıyı gidermeyi amaçlar. Ameliyat dirseğin iç yan tarafından yapılan küçük bir kesiyle sinirin geçtiği oluğun genişletilmesi (dekompresyon), sinirin serbestleştirilmesi ya da yerinden alınarak dirseğin ön tarafına taşınması (transpozisyon) şeklinde olabilir. Hangi tekniğin seçileceği sinirin durumuna ve dirsek yapısına göre belirlenir.
Ulnar sinir sıkışması dirsekte ve bilekte oluşabilir; belirtiler benzer olsa da tedavi farklıdır. Ayrıca boyundaki sinir kökü sıkışmaları da elde benzer belirtiler yapabilir. Bu nedenle muayene ve EMG ile sıkışmanın yeri doğrulanır. Başlangıç dönemindeki hafif olgularda dirseği çok bükmemek ve geceleri koruyucu kullanmak belirtileri azaltabilir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. İşlemin sizin için uygun olup olmadığı yalnızca muayene ve görüntüleme bulgularınızla belirlenir.
Hangi durumlarda gündeme gelir?
Ameliyat genellikle şu durumlarda düşünülür:
- Dirsek pozisyonu değişikliği, dirsek koruyucu ve ilaç gibi ameliyatsız önlemlere rağmen belirtilerin sürmesi.
- EMG ile ulnar sinirin dirsekte sıkıştığının gösterilmesi.
- Elde güçsüzlük ya da kas incelmesi gibi ilerleyen belirtiler.
İşlemden önce hazırlık
- Muayene ve EMG sonuçlarınız gözden geçirilir.
- Anestezi türü (lokal, bölgesel ya da genel) ameliyat öncesi belirlenir; açlık talimatına uyun.
- Kullandığınız ilaçlar, kan sulandırıcılar ve alerjileriniz hakkında bilgi verin.
- Kolunuzda yara ya da enfeksiyon varsa önceden bildirin.
- Yanınızda bir refakatçi bulundurun.
Ameliyat nasıl yapılır?
- Kol temizlenip örtülür; uygulanan anesteziyle ameliyat bölgesi uyuşturulur; gerekirse kola turnike takılır.
- Dirseğin iç yanında bir kesi yapılır ve ulnar sinir bulunur.
- Sinirin üstündeki bağ ve sıkıştıran dokular kesilerek sinirin gidişi boyunca serbestleştirilir.
- Gerekirse sinir, dirsek kemik çıkıntısının önüne taşınır (transpozisyon) ve yeni yerinde küçük dikişlerle ya da bir doku kesesiyle tutulur.
- Kesi dikilir ve pansuman yapılır; gerekirse kısa süre atel uygulanır.
Ameliyat genellikle günübirlik ya da kısa hastane kalışıyla yapılır.
İşlemden sonra: iyileşme, taburculuk ve aktivite
Ameliyattan sonra kol yukarıda tutulur ve parmaklar hareket ettirilir. Kısa süre atel ya da sargı kullanılabilir. Ağrı kesici hekimin önerisine göre kullanılır. Dikişler genellikle iki hafta civarında alınır. Taburculuktan önce yara bakımı, ilaç kullanımı, dikkat edilecek belirtiler ve kontrol randevusu size yazılı ve sözlü olarak anlatılır.
Dirseği aşırı bükme, dirsek üstüne yaslanma ve ağır kaldırmadan bir süre kaçınılır; sonrasında hafif egzersizlerle aktiviteye dönülür. Uyuşma ve güçsüzlüğün düzelmesi haftalar ve aylar alabilir; sinir uzun süre sıkışmışsa düzelme kısmi olabilir. Yara yerinde hassasiyet bir süre sürebilir.
Kübital Tünel Cerrahisi: alternatifler
Dirseğin uzun süre bükülü tutulmasından kaçınma, gece dirsek koruyucu ya da atel kullanma, ilaç ve fizik tedavi ilk seçeneklerdir. Ameliyatın kendi içinde sadece dekompresyon, sinirin öne alınması ya da kemik çıkıntısının düzeltilmesi gibi teknikler vardır.
Karar verirken hekiminize sorabilecekleriniz
- Ameliyatın amacı nedir; uyuşukluk ve güçsüzlüğün ne kadarının düzelmesi beklenir?
- Ameliyatsız yöntemleri ne kadar süre denemek uygundur?
- Hangi anestezi türü ve hangi teknik planlanıyor?
- Ameliyattan sonra el ya da kolu ne kadar süre korumam gerekir?
- Ne zaman işe ve günlük aktivitelere dönebilirim?
Kübital Tünel Cerrahisi: olası riskler
Her işlemin olası riskleri ve alternatifleri vardır; bunlar kişiden kişiye değişir ve işlem öncesinde hekiminizle ayrıntılı konuşulur. Genel başlıklar şunlardır:
- Anestezi riskleri: Lokal, bölgesel ya da genel anestezinin kendine özgü riskleri vardır; yöntem ameliyat öncesi belirlenir.
- Enfeksiyon: Yara yerinde gelişebilir; genellikle basit önlemlerle tedavi edilir.
- Kanama ve yara izi: Nadiren kanama olabilir; ameliyat izi bir süre hassas kalabilir.
- Sinir hasarı olasılığı: Komşu sinir, damar ya da tendon zedelenebilir; yeni uyuşukluk veya güçsüzlük çok nadirdir.
- Şikâyetin sürmesi ya da nüks: Uyuşukluk ve güç kaybı tam düzelmeyebilir; sıkışma zamanla yeniden gelişebilir.
- Komşu duyu sinirlerinin etkilenmesi: Dirsek çevresinde uyuşukluk oluşabilir.
- Sinirin dirsekte kayması ya da yeniden sıkışması: Belirtiler zamanla geri dönebilir.
Sigara kullanımı, şeker hastalığı, yüksek tansiyon, aşırı kilo ve kalp hastalığı gibi durumlar riskleri artırabilir; bu yüzden ilaçlarınızı, alerjilerinizi ve öz geçmişinizi hekiminize eksiksiz bildirmeniz önemlidir.
Muayenede ne olur? Ne zaman başvurmalısınız?
Muayenede belirtileriniz, dirsek ve el muayenesi ve EMG sonuçları değerlendirilir. Ameliyatın gerekli olup olmadığına ve hangi tekniğin uygun olduğuna bu değerlendirmeyle karar verilir.
Aşağıdaki durumlarda beklemeden en yakın acile başvurun: elde ani başlayan belirgin güç kaybı, parmaklarda renk değişikliği ya da soğukluk, ateşle birlikte şiddetli ağrı ve şişlik.