Tarlov kisti, çoğunlukla kuyruk sokumu bölgesinde sinir kökü kılıfında oluşan sıvı dolu bir kesedir. Çoğu belirti vermez ve tesadüfen fark edilir.
Tarlov kisti nedir?
Sinir kökleri omurga kanalından çıkarken ince zarlarla sarılıdır. Tarlov kisti, bu kılıfın içinde beyin omurilik sıvısı (BOS) ile dolan küçük bir kesedir. Perinöral kist olarak da adlandırılır.
En sık omurganın en alt kısmında, sakrum denen kuyruk sokumu bölgesindeki sinir köklerinde görülür. Tarlov kisti bir tümör değildir. Toplumda nadir olmayan bir bulgudur ve kistlerin büyük çoğunluğu hiçbir belirti vermez. Çoğu, başka bir nedenle çekilen MRG'de tesadüfen fark edilir.
Tarlov Kisti: belirtiler
Belirti veren kistler azınlıktadır. Kist, çevresindeki sinir köklerine bası yaparsa şu şikâyetler görülebilir:
- Bel, kuyruk sokumu ve kalça ağrısı
- Bacağa yayılan, siyatiğe benzer ağrı
- Bacakta, makat ya da cinsel organ çevresinde his değişikliği
- Cinsel organ ve makat çevresinde ağrı
- İdrar, dışkı ya da cinsel işlevde bozulma
- Daha nadir olarak bacakta güçsüzlük
Şikâyetler çoğu zaman oturmakla, ayakta durmakla, yürümekle ya da öksürmekle artar. Bunun nedeni, bu durumlarda omurga kanalındaki sıvı basıncının yükselmesidir.
Bel ve bacak şikâyetlerinin nedeni çoğu zaman bel fıtığı ya da kanal daralması gibi başka sorunlardır. MR'da kist görülmesi, şikâyetin kistten kaynaklandığı anlamına gelmez.
Tarlov Kisti: nasıl tanı konur?
Tanı MRG ile konur. MRG, kistin boyutunu, yerini ve sinir kökleriyle ilişkisini gösterir. Ardından şikâyetlerin kistle uyumlu olup olmadığı nörolojik muayene ile değerlendirilir. Kistin yeri ile şikâyetlerin aynı sinir köküne uyup uymadığına bakılır. Belirtileri açıklayabilecek başka omurga sorunları da araştırılır.
Bazı hastalarda miyelografi ile kistin omurilik sıvısı boşluğuyla bağlantısı incelenir. Seçilmiş hastalarda BT eşliğinde kistin sıvısı iğneyle boşaltılır (aspirasyon). Sıvı boşaltıldıktan sonra şikâyetler azalıyorsa, belirtilerin kistten kaynaklandığı düşünülür. Bu bilgi, tedavi kararına yol gösterir.
Tarlov Kisti: tedavi seçenekleri
İzlem
Belirti vermeyen kistler tedavi gerektirmez. Tesadüfen bulunan ve şikâyet yapmayan bir Tarlov kisti genellikle sorun yaratmaz. Yeni bir şikâyet ortaya çıkarsa hekiminiz değerlendirmeyi yeniler.
İğne ile boşaltma
BT eşliğinde kistin sıvısı iğneyle boşaltılabilir. Kist zamanla yeniden dolabileceği için bu işlem çoğunlukla cerrahi kararı öncesinde yol gösterici olarak kullanılır.
Cerrahi tedavi
Cerrahi; şikâyetleri belirgin, şikâyetleri kistle uyumlu ve başka yöntemlerle rahatlamayan seçilmiş hastalarda düşünülür. Küçük bir kesiyle kistin üzerindeki kemiğin bir kısmı alınır. Kist duvarı açılır (fenestrasyon) ve gerekirse doku yapıştırıcısı kullanılır. Bazı tekniklerde kist duvarı sinir kökünün çevresinde daraltılarak kapatılır (imbrikasyon). Amaç sinir kökü üzerindeki basıyı azaltmak ve kistin yeniden dolmasını önlemektir.
Cerrahi kararında kistin boyutu, sinir kökleriyle ilişkisi, iğneyle boşaltmaya verilen yanıt ve eşlik eden başka omurga sorunları birlikte değerlendirilir.
Süreç ve riskler
Ameliyattan sonra yara yerinde beyin omurilik sıvısı sızıntısı ya da sıvı birikimi olabilir. Kist tekrarlayabilir. Enfeksiyon ve sinir köküne bağlı his ya da işlev değişiklikleri de olası riskler arasındadır. Şikâyetlerin ne ölçüde düzeleceği kişiden kişiye değişir. Olası riskler ameliyat öncesinde hekiminizle ayrıntılı olarak konuşulur.
Ameliyat olmayan hastalarda da düzenli kontrol önemlidir. Şikâyetlerde değişiklik olursa değerlendirme yenilenir.
Tarlov Kisti: sık sorulan sorular
Tarlov kisti kanser midir?
Hayır. Tarlov kisti, beyin omurilik sıvısı ile dolu bir kesedir. Tümör değildir.
MR'ımda tesadüfen Tarlov kisti çıktı. Ne yapmalıyım?
Kistlerin çoğu hiçbir sorun yaratmaz. Şikâyetiniz yoksa genellikle tedavi gerekmez. Raporunuzu muayene sırasında hekiminizle değerlendirmeniz yeterlidir.
Bel ağrımın nedeni bu kist mi?
Her zaman değil. Bel ağrısının pek çok nedeni vardır. Kistin şikâyetinizle ilişkisi muayene ve gerekli tetkiklerle değerlendirilir.
Belirti veren kist tedavi edilmezse ne olur?
Belirti veren ve ameliyat önerilen ancak ameliyatı kabul etmeyen hastaların bir kısmında şikâyetlerin zamanla arttığı bildirilmiştir. Bu nedenle belirti veren kistlerde düzenli takip önemlidir.
Muayeneye hazırlık
- MRG raporunuzla birlikte görüntülerin kendisini de (CD ya da dijital kopya) getirin.
- Ağrınızı artıran durumları (oturma, ayakta durma, öksürme gibi) not edin.
- Kullandığınız ilaçların listesini hazırlayın.
Tarlov Kisti: ne zaman başvurmalı?
Bilinen bir Tarlov kistiniz varsa ve oturunca artan kuyruk sokumu ağrısı, bacağa yayılan ağrı ya da his değişikliği gibi yeni şikâyetler başladıysa uzman muayenesi gerekir.
Makat ya da cinsel organ çevresinde yeni başlayan uyuşma, idrar ya da dışkı kontrolünde ani bozulma veya iki bacakta artan güçsüzlük olursa en yakın acile başvurun.
Tarlov Kisti: muayenede ne olur?
Şikâyetlerinizin ne zaman başladığı ve hangi durumlarda arttığı sorulur. Nörolojik muayenede bacak kas gücü, refleksler ve makat çevresindeki his kontrol edilir. MRG görüntüleriniz incelenir ve kistin şikâyetlerinizle ilişkisi değerlendirilir. Ardından izlem ya da tedavi seçenekleri size açıklanır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı için muayene gerekir. Her hastanın durumu kendine özgüdür.
Tarlov Kisti: kaynaklar
- Fletcher-Sandersjöö A ve ark. Management of perineural (Tarlov) cysts: a population-based cohort study and algorithm for the selection of surgical candidates. Acta Neurochir, 2019 (PMC)
- Medani K ve ark. Surgical management of symptomatic Tarlov cysts: cyst fenestration and nerve root imbrication. J Spine Surg, 2019 (PMC)