Endoskopik ve mikrocerrahi bel fıtığı ameliyatı yapan cerrah ekibi

17 Eylül 2026

Endoskopik ve mikrocerrahi yöntemlerin amacı aynıdır: sinire bası yapan fıtığı çıkarmak. Farklarını ve yöntemin nasıl seçildiğini anlatıyoruz.

Endoskopik ve mikrocerrahi bel fıtığı ameliyatlarının amacı aynıdır: sinire bası yapan fıtık parçasını çıkarmak. Fark, cerrahın fıtığa nasıl ulaştığında ve bölgeyi nasıl gördüğündedir. Mikrocerrahide küçük bir kesiden, ameliyat mikroskobuyla çalışılır. Endoskopik yöntemde daha küçük kesilerden, ince bir kamera ve özel aletlerle çalışılır. Araştırmalar, iki yöntemin sonuçlarının genel olarak birbirine yakın olduğunu gösteriyor. Hangisinin uygun olduğu, fıtığın yerine ve kişinin durumuna göre belirlenir.

Mikrocerrahi (mikrodiskektomi) nedir?

Mikrodiskektomi, bel fıtığında standart kabul edilen yöntemlerden biridir. Belde yaklaşık 3 cm'lik bir kesi yapılır. Cerrah, ameliyat mikroskobuyla bölgeyi büyüterek görür. Fıtığın üzerini örten kemikten küçük bir parça alınır. Ardından sinire bası yapan fıtık parçası çıkarılır. Gerekirse sinirin geçtiği kanal da genişletilerek sinir rahatlatılır. Ameliyat çoğunlukla genel anestezi altında yapılır ve hastanede kısa bir süre kalınır.

Endoskopik bel fıtığı ameliyatı nedir?

Endoskopik yöntemde bir ya da iki küçük kesi yapılır. Bu kesilerden ince bir kamera (endoskop) ve özel el aletleri yerleştirilir. Cerrah, görüntüyü ekrandan izleyerek fıtık parçasını çıkarır. Fıtığa iki ana yoldan ulaşılabilir:

Transforaminal yol: Omurganın yanından, sinirin omurgadan çıktığı delikten (foramen) girilir.
İnterlaminar yol: Omurların arka kısmındaki aralıktan girilir.

İki yöntem arasındaki başlıca farklar

Görüntüleme: Mikrocerrahide mikroskop, endoskopik yöntemde kamera ve ekran kullanılır.
Kesi: Endoskopik yöntemde kesi genellikle daha küçüktür. Ancak iki yöntemde de kesiler küçüktür.
Ulaşım yolu: Mikrocerrahide fıtığa arkadan, kemikte küçük bir pencere açılarak ulaşılır. Endoskopik yöntemde yandan ya da omurlar arasındaki aralıktan girilebilir.
Uygun olduğu fıtık: Fıtığın yeri, büyüklüğü ve eşlik eden darlık, yöntem seçimini etkiler.

Araştırmalar ne söylüyor?

Bu konuda çok sayıda çalışma vardır. Ancak sonuçlar kesin değildir ve kanıtların önemli bir kısmı düşük kalitededir.

Bir Cochrane derlemesi, endoskopik yöntemleri de içeren az invaziv teknikleri mikrodiskektomiyle karşılaştırmıştır. Bacak ve bel ağrısındaki farklar küçük bulunmuş; bu farkların hasta açısından anlamlı olmayabileceği belirtilmiştir. Az invaziv tekniklerde yara enfeksiyonu riski daha düşük, tekrar fıtık nedeniyle yeniden hastaneye yatış ise daha sık bulunmuştur. Hastanede kalış süresiyle ilgili sonuçlar tutarsızdır.
Transforaminal endoskopik yöntemi mikrodiskektomiyle karşılaştıran bir meta-analizde bacak ağrısı, günlük işlevler ve komplikasyonlar açısından fark bulunmamıştır. Hastanede kalış endoskopik grupta daha kısa bulunmuştur. Bazı geriye dönük çalışmalarda ise endoskopik grupta tekrarlama biraz daha sık görülmüştür.

Özetle, hiçbir yöntem her hasta için daha iyi değildir. Önemli olan, fıtığın özelliklerine ve kişiye uygun yöntemin seçilmesidir.

Yöntem nasıl seçilir?

Yöntem seçimi, muayene ve MR değerlendirmesinden sonra yapılır. Göz önüne alınan başlıca noktalar şunlardır:

Fıtığın yeri: kanalın ortasında mı, yan tarafta mı, sinir deliğinin dışında mı?
Fıtığın büyüklüğü ve kopan parçanın yer değiştirip değiştirmediği
Kanal darlığı, kemik çıkıntıları ya da omurga kayması gibi eşlik eden sorunlar
Daha önce aynı bölgeden ameliyat olup olmadığınız
Genel sağlık durumunuz

Örneğin omurga kanalının dışına, yana doğru taşmış bazı fıtıklarda endoskopik yöntem öne çıkabilir. Kanal içindeki fıtıklarda mikrocerrahi çoğu zaman uygun bir seçenektir. Kanal darlığı da eşlik ediyorsa daha geniş bir bası giderme işlemi gerekebilir.

Ameliyat sonrası süreç farklı mı?

Az invaziv yöntemlerin daha az kan kaybı, daha az ağrı, daha kısa hastanede kalış ve işe daha erken dönüş sağlayabileceği düşünülür. Cochrane derlemesinde bu beklentilerin yalnızca bir kısmı desteklenmiştir; hastanede kalışla ilgili sonuçlar ise tutarsızdır. Pratikte iki yöntemde de ameliyattan kısa süre sonra yürümeye başlanır. İlk haftalarda ağır kaldırmamak, uzun süre oturmamak ve düzenli yürümek her iki yöntemde de önerilir. İşe dönüş zamanı; işinizin türüne ve iyileşmenize göre belirlenir.

Ortak noktalar ve riskler

İki yöntemde de amaç sinirin rahatlamasıdır. İki yöntemde de ameliyattan sonra erken dönemde yürümeye başlanır. Olası riskler de benzer türdedir: sinir zedelenmesi, sinir zarının yırtılması ve sıvı sızması, enfeksiyon, kanama ve fıtığın tekrarlaması. Küçük kesi, riskin olmadığı anlamına gelmez. Hangi yöntem seçilirse seçilsin, riskler ameliyattan önce hekiminizle ayrıntılı konuşulur.

Hekiminize sorabileceğiniz sorular

Benim fıtığım nerede ve hangi sinire bası yapıyor?
Benim durumumda hangi yöntem, neden uygun?
Ameliyattan sonra ne zaman yürüyebilir, ne zaman işe dönebilirim?
Bu yöntemde benim için öne çıkan riskler neler?